RaraNews

जागरण मिडिया प्रकाशित : २०७६/१/१० गते
६६२ पटक

खरानी रङको दौरा सुरुवालमाथि कालो कोट। रातो फूलको लामो माला। भादगाउँले टोपीमाथि मिलाएर बाँधेकोे सेतो फेटाले शिर उँचो बनाएको छ। कम्मरमा नीलो पछ्यौराको पटुका कसेका छन्। दाहिने हातमा स्थानीय बाजा हुड्का झुन्ड्याइएको छ। झट्ट हेर्दा मानवीर नेपालीको बाहिरी परिचय यति नै हो। तर परिचय भने यतिमा सीमित छैन। उनी गजबले बाजा बजाउँदै हुड्को नाच्ने गर्छन्।

मुगु जिल्लाको जिमा–६, पुरुमुरु गाउँका बासिन्दा हुन् मानवीर। सीप गाउँको एक कार्यक्रममा उनीसँगै चारजनाको टोली हुड्को नाचिरहेको थियो। कोही मादल, कोही दमाहा, कोही हुड्को बजाउँदै वरिपरि घुमेर नाच्दै थिए। ५२ वर्षे मानवीर निकै जोसका साथ गाउने र नाच्ने गर्थे।

उनले हुड्को गाउन थालेको करिब ३० वर्ष भइसक्यो। पहिलेपहिले साँझ बिहान हात मुख जोड्नकै लागि गीत गाउँदै हिँड्ने मानवीर अहिले भने आफ्नो रहर पूरा गर्नका लागि गाउँका पूजाआजा, विवाह, व्रतबन्धमा हुड्को गाउँछन्। उनी देउडा गाउन पनि सिपालु छन्। गाएरै विभिन्न जिल्ला पुगेका छन्। थोरबहुत पैसा पनि कमाएका छन्।

प्रायः दलित समुदायमा यो बाजा बजाउँदै हिँड्ने परम्परा छ। पहिले पेट पाल्नकै लागि बजाउने गरेकोमा अहिले भने बोलाएको ठाउमा मात्रै जान्छन् उनीहरू। त्यो पनि निश्चित रकम लिएर।

मानवीर नेपालीका बाबु पनि हुड्को, दमाह बजाउने र देउडा गाउने गर्थे। बुवाबाटै सिकेका हुन् उनले यो कला। उनका छोराछोरीले भने यतातिर ध्यान दिन चाहेनन्। उनीहरूले पढेर अरू काम गर्न चाहेको मानवीर बताउँछन्।

‘पहिले पहिले त हामीसँग छोइयो भने पनि सुनपानीले छर्कने गर्थे। अहिले त्यही अवस्था छैन तर दलित भनेर भेदभाव गर्ने गरिएको अनगिन्ती अनुभव छ उनीसँग।

‘कलाको सम्मान गर्ने परिपाटी समाजमा आएकै छैन। कलाकार नै जातीय विभेदमा परिन्छ। अलग्गै राखेर बाजा बजाउन लगाइन्छ। बलाको सम्मान नदेखेरै नयाँ पुस्ताले परम्परागत बाजाप्रति चासो राखेका छैनन्।’ उनी वास्तविकता सुनाउँदै थिए।

अजवी पौड्यालले लेख्नुभएको यो समाचार हामीले अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकबाट साभार गरेका हौं ।

प्रतिकृया दिनुहोस्
  • छुवाछूत गर्नेलाई कडा कारबाही : प्रधानमन्त्री

    काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले छुवाछूतसम्बन्धी जघन्य घटनाका अपराधीलाई कानुनी दायरामा ल्याई कडा कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । छुवाछूतविरुद्धको...

    जेठ २१, २०७७
  • हाम्रो नेपाल ‘छुवाछुत मुक्त राष्ट्र’ घोषणाः औचित्य र व्यवहार

    रेमवहादुर विक आज जातीय छुवाछूत अन्त्य घोषणा भएको दिनमा शुभकामना र हर्ष व्यक्त गरिरहेको बेला त्यही विभेदका कारण पाँच जनाले...

    जेठ २१, २०७७
  • कहिलेसम्म सहने विभेद ?

    सिद्धार्थ नेपाली नेपालमा दलितहरुको जनसंख्या झण्डै ७० लाख हराहारिमा रहेको विभिन्न संघसंस्थाले दाबी गर्दै आएका छन् । जसमध्ये धर्मका हिसाबले...

    जेठ २२, २०७७
  • क्वारेन्टिनमा पनि जातिय विभेद

    गुल्मी । पछिल्लो चरण दलित समुदायमाथि जातिय विभेदका श्रृखलाबद्ध घटना भई रहँदा स्थानीय सरकारले नै स्थापना गरेको क्वरेन्टिनभित्र समेत जातिय विभेद...

    जेठ २०, २०७७
  • रुकुम घटनाको कल डिटेल खोज गरिँदै

    रुकुम घटनाको प्राविधिक अनुसन्धान पाटोलाई सघाउन प्रहरीको सिआइबीको टोली रुकुम प्रस्थान गरेको छ। प्राविधिक सामग्रीसहित दुईजनालाई सोमबार रुकुम पठाइएका हो।...

    जेठ २०, २०७७
  • नेपालको गणतन्त्र, दलित र ब्राम्हिण वर्चश्व

    रेमबहादुर विक नेपालमा संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र प्राप्त भएको १२ वर्ष भयो । २०६३ जेष्ठ १५ गते संवैधानिक रुपमा हिन्दू सामन्तवादको...

    जेठ १९, २०७७
  • रुकुम घटना,सहिदको सपना र हाम्रो संकल्प

    ऋषि ‘आजाद’अहिले विशेषतः अभिजातहरु ‘दलित’ शब्दमा आत्म—सम्मान नभएको हुनाले यस शब्दलाई विस्थापित गरेर अरु शब्द राख्नुपर्ने विषयमा सामाजिक सञ्जाल तथा...

    जेठ २०, २०७७